پایتون یا جاوا اسکریپت؟ کدام زبان انتخاب بهتری است؟ Python و JavaScript دو تا از محبوبترین زبانهای برنامهنویسی در حال حاضر هستند. اگرچه هر دو زبان برنامهنویسی شی گرا هستند، اما دامنه کاربرد آنها متفاوت است. یادگیری نسبتاً آسان و فرصتهای شغلی فراوان برای هر دو ما را ملزم به تحقیقات بیشتری در رابطه با انتخاب یکی از آنها میکند. برای کسب اطلاعات بیشتر در این رابطه تا پایان این نوشته از دسته آموزش پایتون با ما همراه باشید.
حال سؤال اصلی ما این است که پایتون یا جاوا اسکریپت؟ با مکتب خونه همراه باشید تا به بررسی ویژگی هرکدام بپردازیم و در آخر بهترین تصمیم را برای انتخاب یکی از آنها اتخاذ کنیم. در بحث پایتون در مقابل جاوا اسکریپت، مهم است که ابتدا با هم شباهتها و هم تفاوتهایشان را بررسی کنیم. قبل از اینکه به جلو برویم و شروع به فهرست کردن تفاوتهای مختلف بین جاوا اسکریپت و پایتون کنیم، اجازه دهید ابتدا یک نمای کلی از این دو زبان را مرور کنیم.
پایتون چیست؟
پایتون یکزبان برنامهنویسی سطح بالا، تفسیر شده همراه کتابخانههای فوقالعادهای است که دارای معناشناسی پویا و طراحی شی گرا است. این به معنای این است که پایتون یکزبان آسان برای یادگیری و پیادهسازی ایدهها با آن است. پایتون اغلب بهعنوان یکی از سادهترین زبانهای برنامهنویسی برای یادگیری ذکر میشود.
پایتون همچنین میتواند بهعنوان یکزبان برنامهنویسی مانند Perl و Ruby برای ایجاد برنامههای کاربردی وب عمل کند. مهمترین ویژگی پایتون این است که به برنامهنویسان اجازه میدهد تا از طیف وسیعی از سبکهای برنامهنویسی برای توسعه برنامههای پیچیده و ساده استفاده کنند.
جاوا اسکریپت چیست؟
جاوا اسکریپت یا JS یکزبان برنامهنویسی شی گرا است که بهطور گسترده برای ایجاد صفحات وب پویا استفاده میشود. هماکنون ECMAScript استانداردشدهاین زبان است و محبوبیت زیادی در میان توسعهدهندگان وب و اپلیکیشن دارد.
JS معمولاً در داخل یک مرورگر وب برای ارائه عملکردهای پویا استفاده میشود که دسترسی به این عملکردها با استفاده از CSS و HTML قابل دستیابی نیست. جاوا اسکریپت همچنین از ساخت برنامههای وب استاندارد با تاریخ، متن و عبارات منظم پشتیبانی میکند.
اگرچه جاوا اسکریپت در ابتدا برای توسعه امور مرتبط با فرانتاند طراحیشده بود، اما اکنون برای توسعه بکاند نیز استفاده میشود؛ بنابراین، جاوا اسکریپت توانایی انجام توسعه تمام پشته را ارائه میدهد. درواقع، با Node.js، JS میتواند برای توسعه برنامههای دسکتاپ نیز استفاده شود.
پایتون یا جاوا اسکریپت کدامیکی راحتتر است؟
از منظر شروع و یادگیری بین پایتون یا جاوا اسکریپت، یادگیری پایتون بسیار سادهتر از یادگیری جاوا اسکریپت است. درواقع یکی از اهداف اصلی طراحی زبان برنامهنویسی پایتون، درک و پیادهسازی آسان است.
این بدان معنا نیست که جاوا اسکریپت زبان سختی برای یادگیری است. همچنین یادگیری آن نسبتاً آسان است و این امکان برای شما وجود دارد که در طی یک یا دو ماه به شرطی که جدی کارکنید آن را یاد بگیرید. ازآنجاییکه یادگیری هر دو نسبتاً آسان است، باید بهعنوان یک برنامهنویس مبتدی باید بر روی آنچه میخواهید بسازید و اهداف نهایی خود تمرکز کنید.
کدام بهتر است: پایتون یا جاوا اسکریپت؟
برای این سؤال که پایتون یا جاوا اسکریپت کدامیکی بهتر است، جواب مشخص و دقیقی وجود ندارد چون هردوی آنها بسته به کاربردی که میخواهید ممکن است از دیگری بهتر باشد. هردوی آن ه فرصتهای شغلی فراوانی دارند، هم یادگیری آنها آسان است و هم از حمایت گستردهای در جامعه برخوردارند. هرکدام پیشرفت شغلی خود را دارند و در صنایع مرتبط به خودشان بیش از سایر زبانها کاربرد دارند. شما باید یک حوزه از برنامهنویسی را انتخاب کنید و متناسب با آن حوزه زبان برنامهنویسی خود را انتخاب کنید.
فرصتهای شغلی پایتون بیشتر است یا جاوا اسکریپت؟
Python و JavaScript دو زبان برنامهنویسی محبوب در حال حاضر در بازار هستند. تقاضا برای هر دو زیاد است: دادههای GitHub هر دو را در دو جایگاه ایده آلی ازلحاظ فرضت شغلی نشان میدهد. پایتون با رشد ۱۷.۹ سالانه و JS با افزایش ۱۴ درصدی در سال ۲۰۲۱ روبهرو بودهاند.
نتایج نظرسنجی توسعهدهندگان Stack Overflow برای سال ۲۰۲۱ میانگین درآمد JS را تقریباً ۵۶۰۰۰ دلار نشان میدهد، درحالیکه پایتون کمی بالاتر و مقدار آن تقریباً ۶۱۰۰۰ دلار است. در مورد میزان واقعی درآمد و فرصتهای شغلی، ارقام میتواند متفاوت باشد، اما هر دو از بالاترینها در آگهیهای شغلی آنلاین هستند.
بنابراین، بهطور خلاصه، هم پایتون و هم JS فرصتهای شغلی زیادی دارند.
تفاوت پایتون و جاوا اسکریپت در جزئیات
در این بخش به بررسی تفاوتهای پایتون و جاوا اسکریپت در جزئیات میپردازیم.
آرایهها، لیستها و تاپل ها در پایتون و جاوا اسکریپت
جاوا اسکریپت از آرایهها بهعنوان انواع دادههای داخلی پشتیبانی میکند. اگرچه هیچ پشتیبانی داخلی برای آرایهها در پایتون وجود ندارد، اما راهحل جایگزین برای پیادهسازی آرایهها در پایتون وجود دارد. این کار با استفاده از لیستها انجام میشود. لیستهای پایتون شبیه به آرایه در سایر زبانهای برنامهنویسی است.
همچنین در پایتون تاپل وجود دارد اما در جاوا اسکریپت این فید وجود ندارد. مهمترین تفاوت بین لیست و تاپل این است که لیست قابل تغیر است اما تاپل غیرقابل تغیر است. همین ویژگیها و جزئیات کوچک میتواند به شما در تصمیم اینکه پایتون یا جاوا اسکریپت کدام را انتخاب کنید کمک زیادی میکند.
صفات و خواص
اشیاء جاوا اسکریپت دارای ویژگیهایی هستند که میتوانند از ویژگیهای دیگری تشکیل شوند و این به شما امکان میدهد یک ویژگی اختصاصی را تعریف کنید. در زبان برنامهنویسی پایتون، پروتکل توصیفکننده که در آن از توابع گیرنده و تنظیمکننده استفاده میشود، به شما امکان میدهد یک ویژگی را تعریف کنید.
بلوک های کد
جاوا اسکریپت از براکت های برای تعریف بلوک های کد استفاده میکند. از طرف دیگر پایتون از دندانهگذاری (تورفتگی | Indentation) برای تعریف بلوک های کد استفاده میکند. جاوا اسکریپت از سیمی کولون (;) بهعنوان پایان دهنده دستور استفاده میکند (اگرچه اجباری نیست)، پایتون از یک خط جدید استفاده میکند. اگر بخوهایم بگوییم نحو پایتون یا جاوا اسکریپت کدامیکی آسانتر است، احتمالاً جواب سؤال ما پایتون است چون پیچیدگی کمتری دارد.
فرمت رمزگذاری
جاوا اسکریپت باید بهصورت UTF-16 کدگذاری شود. همچنین، هیچ پشتیبانی داخلی در زبان برنامهنویسی برای دستکاری بایتهای خام در جاوا اسکریپت وجود ندارد. مگر اینکه فرمت کدگذاری مشخصشده باشد. از طرفی کد منبع پایتون بهطور پیشفرض ASCII است.
آرگومانهای تابع در پایتون و جاوا اسکریپت
پایتون درصورتیکه تابعی با پارامترهای نادرست فراخوانی شود، یک استثنا ایجاد میکند. همچنین پارامترهای اضافی را با نحو خاص “*args” میپذیرد.
جاوا اسکریپت اهمیتی نمیدهد که یک تابع با پارامترهای صحیح فراخوانی شود یا خیر، زیرا بهطور پیشفرض، به هر پارامتر گمشده در JS مقدار «تعریفنشده» داده میشود. اگر آرگومانهای اضافی وجود داشته باشد، جاوا اسکریپت بهعنوان آرگومانهای خاص در نظر میگیرد.
جداول هش
جداول هش ساختارهای نمایه شدهای هستند که به شما امکان میدهند لیستی از مقادیر جفت شده را تعریف کنید. آنها برای عملیات جستجو، درج و حذف استفاده میشوند. زبان برنامهنویسی پایتون دارای جداول هش داخلی به نام دیکشنری، مجموعه و غیره است. جاوا اسکریپت دارای پشتیبانی از جدول هش بهصورت نقشه و مجموعه است.
وراثت
هم پایتون و هم جاوا اسکریپت از وراثت پشتیبانی میکنند. بااینحال، تفاوتهایی از این لحاظ باهم دارند. درحالیکه جاوا اسکریپت از یک مدل وراثت مبتنی بر نمونه اولیه استفاده میکند، پایتون از یک مدل وراثت مبتنی بر کلاس استفاده میکند. تمایز دیگر بین پایتون و جاوا اسکریپت ازنظر وراثت این است که پایتون راهی برای ارث بردن از نمونهها ندارد، درحالیکه JS دارد.
توسعه موبایل
جاوا اسکریپت علاوه بر توسعه front-end و back-end گزینه خوبی برای توسعه موبایل است. بااینحال، پایتون معمولاً برای توسعه برنامههای کاربردی تلفن همراه استفاده نمیشود یا بهندرت از آن استفاده میکنند. در سالهای اخیر، برخی از توسعهدهندگان شروع به استفاده از پایتون برای توسعه اپلیکیشن موبایل کردهاند. قطعاً برای توسعه اپ موبایل اگر بگوییم پایتون یا جاوا اسکریپت کدام بهتر است، پاسخ جاوا اسکریپت است.
ماژولها و کتابخانهها
پایتون بهعنوان مجهزترین زبان برنامهنویسی ازلحاظ گستردگی کتابخانهای شناخته میشود زیرا دارای چندین ماژول و کتابخانه مجهز برای انواع کاربردها است. پایتون کتابخانههای متعددی برای انجام تجزیهوتحلیل دادهها، یادگیری ماشینی و محاسبات علمی دارد.
برعکس، جاوا اسکریپت با تعداد کمتری ماژول ارائه میشود. عملکردهای اضافی برای JS از طریق محیط میزبان که معمولاً یک مرورگر وب است در دسترس است.
تغییرپذیری
اشیاء قابلتغییر آنهایی هستند که پس از تخصیص مقادیر میتوان مقادیر آنها را تغییر داد. برعکس، اشیاء تغییرناپذیر نمیتوانند مقادیر را تغییر دهند. انواع دادهها در پایتون به دو دسته قابلتغییر و تغییرناپذیر تقسیم میشوند. بهعنوانمثال، مجموعه یک نوع داده قابلتغییر است، درحالیکه لیست یک نوع داده غیرقابلتعبیر است.
جاوا اسکریپت همچنین دارای انواع دادههای قابلتغییر و تغییرناپذیر است. نمونههای اولی اشیا، آرایهها و مجموعهها هستند، درحالیکه نمونههای دومی اعداد، رشتهها و مقادیر بولی هستند.
انواع عددی
در جاوا اسکریپت، معمولاً متغیرهای ممیز شناور داریم؛ اما جدیداً متغیر عددی BigInt در جاوا اسکریپت قابلتعریف است و در بعضی از مرورگرهای پیش رفته از آن پشتیبانی میشود برعکس جاوا اسکریپت، زبان برنامهنویسی پایتون دارای انواع مختلفی از انواع دادههای عددی است، مانند صحیح، اعشاری و… است. پس در ارائه انواع متغیرهای عددی اگر بگوییم پایتون یا جاوا اسکریپت کدام دست بازتری به توسعهدهنده میدهد، قطعاً جواب پایتون خواهد بود.
برنامههای کاربردی
جاوا اسکریپت برای ساخت یک وبسایت یا برنامه بومی (موبایل یا دسکتاپ) گزینه ایده آلی است. از طرف دیگر، پایتون برای کارهای مختلفی ازجمله تجزیهوتحلیل دادهها، یادگیری ماشینی و محاسبات، هوش مصنوعی و… مناسبتر است. بهصورت کلی ازلحاظ کاربرد میتوان گفت که پایتون کاربردهای گستردهتری دارد.
تصمیم نهایی: پایتون یا جاوا اسکریپت
ما در این پست تفاوتهای بین پایتون و جاوا اسکریپت را بهخوبی درک که امیدواریم تصمیم شمارا برای انتخاب بین این دو مشخص کند. هر دو زبان دارای قابلیتهای متفاوت و خوبی هستند. تصمیم نهایی بر عهده شما است که بخواهید در چه حوزهای آنها را به کار ببرید.
اگر میخواهید به توسعه وب و اپلیکیشن روی بیاورید قطعاً جاوا اسکریپت گزینه خوبی برای این کار است. اگر به یادگیری ماشین، هوش مصنوعی، آنالیز دیتا و… نیز علاقه دارید بدون شک پایتون یکهتاز است. به یاد داشته باشید، هر زبان موارد استفاده خود را دارد. بااینحال، تقریباً میتوانید با پایتون همه موارد کاربردی جاوا اسکریپت را پوشش دهید، اما ممکن است در آن حوزه جاوا اسکریپت بهتر عمل کند.
