همه چیز در خصوص رنگ‌بندی بازارپایه و بورس :

رنگ بندی بازار پایه به چه معناست و چه مفهومی را به ما می‌رساند؟

تابلو‌های بازارپایه فرابورس در گذشته به تابلو‌های الف، ب و ج تقسیم بندی می‌شد. در نهایت با توجه به اینکه سازمان بورس و اوراق بهادار قصد کنترل بیشتری بر بازارپایه را داشت از این رو نماد‌های حاضر در بازارپایه را به سه تابلوی زرد، نارنجی و قرمز تقسیم‌بندی کرد، که این تغییرات در جهت بهبود شرایط بازارپایه و همچنین امن‌سازی بیشتر سرمایه‌گذاری در آن بود. در این تغییر تابلو الف حذف شد و تابلو ب به تابلو زرد رنگ تغییر یافت، تابلو نارنجی تبدیل شد و در نهایت تابلو قرمز نیز ایجاد شد.

پس از این اتفاق برای فعالان بازار پایه فرابورس این سوال ایجاد شد که این تقسیم‌بندی به چه معناست و چه شرکت‌هایی در هر یک از این تابلو‌ها قرار خواهند گرفت.

طولی نکشید که سازمان بورس و اوراق بهادار اطلاعات کامل‌تری را در قالب دستورالعمل برای بازارپایه فرابورس منتشر کرد، بر اساس دستورالعمل منتشر شده هر شرکت با توجه به شرایط خاص خود در یکی از سه تابلو زرد نارنجی و قرمز قرار می‌گیرد.

بازار پایه چیست؟

بازار پایه در پایین ترین سطح سازمان فرابورس قرار دارد،  و شرایط ساده تری نسبت به عضویت در بورس و بازارهای اول و دوم فرابورس دارد. بازار پایه به جهت عرضه و نقل و انتقال اوراق بهادار در فرابورس ایران راه اندازی گردیده است. بازار پایه تقریباً یک سوم ارزش فرابورس به خود اختصاص می دهد.

بازار پایه شامل چه شرکت هایی می شود ؟!

در واقع فرآیند ثبت شرکت ها در بازار پایه به این شکل است که مدارک ارائه شده ی شرکت ها در سازمان بورس و اوراق بهادر ثبت و در کمیته عرضه فرابورس مورد بررسی قرار می‌گیرد و سپس در فهرست نرخ‌های بازار پایه فرابورس درج می‌شوند.

این شرکت ها در بازار پایه در سه دسته طبقه بندی می شوند:

•  شرکت هایی که درخواستی مبنی بر پذیرش ندارند و به دلیل الزام قانونی طبق ماده ۹۹ برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران بایستی در بازار پایه درج گردند. مطابق با ماده ۹۹ قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران به منظور ارتقاء جایگاه بازار سرمایه در اقتصاد کشور و ساماندهی بازار متشکل اوراق بهادار کلیه اشخاصی که تاکنون نسبت به انتشار اوراق بهادار اقدام کرده‌اند مکلفند نسبت به ثبت آن نزد سازمان بورس و اوراق بهادار اقدام نمایند و عدم ثبت، تخلف محسوب می‌شود.
• شرکت هایی که نزد سازمان بورس ثبت شده‌اند، اما شرایط پذیرش را ندارند.
• شرکت‌هایی که به دلیل از دست دادن شرایط بازارهای بورس یا فرابورس از بازار مربوطه لغو پذیرش می‌شوند، در بازار پایه درج می‌گردد.

تغییرات بازار پایه و قوانین آن

بازار پایه در گذشته به سه تابلوی الف، ب و ج تقسیم می‌شد و اما اکنون بازارپایه رنگ بندی شده است و به سه دسته ی زرد، نارنجی و قرمز تقسیم گردیده است. هرچه از رنگ زرد به قرمز نزدیک تر میشویم ریسک سرمایه‌گذاری در شرکت‌های آن بیشتر می‌شود. ،دلیل این تغییر تابلوهای مختلف بازار پایه، میزان سرمایه شرکت‌ها و معاملات آن‌ها است.

در قبل دامنه نوسان این بازار بالا بود و به همین دلیل سرمایه گذاران به این بازار جلب می شدند. اما اتفاق مورد اهمیت این بود که برخی، از این  نوسان بالا سواستفاده می کردند و سهامداران را فریب می دادند و این امر باعث سقوط سهام یا ضرر و زیان بسیاری برای سهامداران خرد می گردید به همین دلیل، مسئولان فرابوس تصمیم به تغییرات اساسی در قوانین بازار پایه گرفتند.

در قانون جدید، دامنه نوسان در تابلوی زرد سه درصد، در تابلوی نارنجی دو درصد و در تابلوی قرمز یک درصد است. بر اساس تغییرات جدید، روزهای دوشنبه قیمت پایانی تعیین و تا دوشنبه هفته بعد، همان قیمت به عنوان قیمت پایانی در نظر گرفته می‌شد. اما این قوانین از جذابیت بازار پایه برای سرمایه‌گذاران کاهش می‌داد، و مجدد به دلیل ترغیب سهامداران، اصلاح گردید، بنابراین، قوانین مذکور مجدداً اصلاح گردید.

در نظر داشته باشید طبق قوانین به تصویب رسیده توسط مجلس و قانون‌گذار، مقام ناظر اجازه اینکه شرکتی را از بازار پایه خارج کند ندارد.

جدیدترین تغییرات در قوانین بازار پایه به شرح ذیل می باشد: 

• اگر صف خرید و فروش در سه روز متوالی و در یک جهت برقرار باشد و در پایان هر جلسه معاملاتی حداقل دو ده هزارم تعداد سهام شرکت معامله شود، در روز بعدی، دامنه نوسان تابلوهای زرد، نارنجی و قرمز، به ترتیب، به ۵، ۴ و ۲ درصد افزایش خواهد یافت (این دامنه نوسان در حالت عادی برای تابلوهای زرد، نارنجی و قرمز، به ترتیب، ۳، ۲ و ۱ درصد است). پس از آن، دامنه نوسان به شرایط قبل باز می‌گردد.
• صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلط و سهام مجازند تا ۱۰ درصد از دارایی‌های تحت مدیریتشان را در بازار پایه سرمایه‌گذاری کنند.
• در صورتی که ارائه اطلاعات ناشران بازار پایه قابل اتکا بوده و به موقع منتشر شود، فرابورس می‌تواند پیشنهاد افزایش سرمایه‌گذاری صندوق‌ها را در بازار پایه ارائه کند.

روش های معامله گری در بازار پایه

معامله گری در بازار پایه به دو روش صورت می گیرد:

• حراج پیوسته:

به طور خلاصه و ساده همانطور که از نام پیوسته مشخص است منظور از حراج پیوسته معمامله به صورت مستمر و البته به صورت فراگیر در جلسه معاملاتی است این روش در بازار های اول و دوم فرابورس نیز استفاده می گردد.

• روش حراج تک قیمتی:

در این روش که با ۴ اولویت انجام می‌شود، ابتدا به مدت مثلا ۲۰ دقیقه سفارش‌های خرید و فروش وارد سامانه شده و سپس معاملات سهام با یک حراج قیمتی انجام می‌شود. این در حالی است که بعد از برگزاری حراج، معاملات پیوسته (Continuous) پس از بازنگری در دامنه نوسان ادامه می‌یابد. روش حراج تک قیمتی اکثرا در سهام شرکت هایی با نقدشوندگی پایین اجرا میشود.

توجه داشته باشید معامله در این بازار شما رو متحمل ریسک به سزایی می کند دلیل آن وجود شرکت هایی هستند که از لحاظ عملکردی، عملکرد مطلوبی نداشته و عموما زیان ده می باشند. بنابراین شما به عنوان یک سرمایه گذار  باید از دقت نظر بالایی برخوردار باشد تا در این بازار نبازید.

شرایط شرکت‌های حاضر در تابلو زرد

1. شرکت برای حضور نماد خود در تابلو زرد بازارپایه باید حداقل یک صورت مالی حسابرسی شده ارائه داده باشد.
2. مجموع زمان تاخیر در ارائه اطلاعات شرکت بر اساس دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات سازمان، بیش از دو مرتبه یک روزه نباشد.
3. مجموعه دفعات عدم ارائه صورت‌های مالی شرکت ثبت‌شده بر اساس دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات بیش از دو مرتبه نباشد.

شرایط شرکت‌های حاضر در تابلو نارنجی

برای ورود به تابلو نارنجی اصلی‌ترین شرط نوع اظهارنظر حسابرس قانونی و مستقل به هر یک از صورت‌های مالی شرکت است، در صورتی که اظهارنظر حسابرس قانونی و مستقل، عدم اظهار و یا اظهارنظر مردود باشد، شرکت در تابلو نارنجی دسته‌بندی خواهد شد.

مورد دوم از شروط حضور در تابلو نارنجی بازارپایه فرابورس این است که شرکت در دوره رسیدگی و بررسی نماد، دارای شرایط حضور در تابلوی زرد و یا قرمز نباشد، در اینصورت این نماد می‌تواند در تابلو نارنجی رنگ ‌بندی بازار پایه قرارگیرد.

شرایط شرکت‌های حاضر در تابلو قرمز

1. رای قطعی مراجع قضایی و مراجع حاضر در بازار بورس، نشان‌دهنده ورشکستگی شرکت باشد.
2. حداقل سه سال مالی متوالی شرکت، صورت‌های مالی حسابرسی شده به سازمان ارائه نکرده باشد.
3. در نهایت مجمع عمومی فوق‌العاده سازمان بورس و اوراق بهادار، رای به انحلال نماد شرکت داده باشد.

با تغییر تقسیم‌بندی نمادها در بازارپایه فرابورس دامنه‌نوسان نیز در آن دچار تغییراتی شد. در گذشته دامنه‌نوسان در بازارپایه فرابورس ۱۰ درصد بود و در برخی نماد‌ها و شرایط خاص نیز دامنه‌نوسان نامحدودی وجود داشت. بر اساس قوانین جدید دامنه‌نوسان تابلو زرد بازارپایه حداکثر ۳ درصد و دامنه‌نوسان تابلو نارنجی بازارپایه حداکثر ۲ درصد و در نهایت دامنه‌نوسان قیمت‌ نمادهای موجود در تابلو قرمز حداکثر یک درصد است اما این دامنه‌نوسان قطعی نبوده و بر اساس اتفاقاتی می‌تواند تغییر یابد.

مطالب مرتبط

تفاوت سبدگردان با صندوق سرمایه‌گذاری چیست؟

نکته مهم در خصوص دامنه نوسان تابلو‌های بازارپایه فرابورس

نکته مهم در خصوص دامنه نوسان این است که دامنه‌های نوسان گفته‌شده در بخش قبلی به صورت هفتگی بوده و هر سهم در تابلو زرد رنگ در نهایت ۱۵ درصد نوسان در هفته می‌تواند داشته‌باشد و هر سهم در تابلو نارنجی بازارپایه ۱۰ درصد نوسان در هفته و در نهایت هر سهم در تابلو قرمز نهایتاً ۵% را می‌تواند ایجاد نماید.

بر اساس اطلاعیه سازمان بورس و اوراق بهادار در حال حاضر سهام ۱۲۵ شرکت در تابلو زرد بازارپایه و ۴۲ شرکت در تابلو نارنجی بازارپایه و نهایتا ۱۴ شرکت در تابلو قرمز بازارپایه معامله می‌شوند. این قوانین و شرایط جدید در بازارپایه فرابورس از روز ۲۵ شهریور ۹۸ اجرایی شد.

مزایا و معایب رنگ ‌بندی بازار پایه فرابورس

در این قسمت سعی داریم شما را با مزایا و معایب رنگ بندی بازار بورس آشنا کنیم. پس از بررسی شرایط و قوانین جدید در خصوص رنگ ‌بندی بازار پایه فرابورس این سوال ایجاد می‌شود که این قوانین و شرایط جدید چه مزایا و چه معایبی دارند؟ اگر از دید کلی به این قوانین نگاه کنیم مزایای ایجاد آن‌ها می‌تواند به این شکل باشد که فعالیت سفته‌بازان و هیجانات موجود در بازار بسیار کاهش می‌یابد و همچنین شاهد رشد تدریجی و منطقی سهام در بازارپایه خواهیم بود.

این قوانین و شرایط جدید دارای معایبی نیز هستند که از مهمترین آن‌ها می‌توان به احتمال تبانی بازیگران هر سهم برای ایجاد صف‌های سنگین خرید یا فروش اشاره کرد که می‌توان به جرات گفت یکی از اصلی‌ترین معضلات بازارسرمایه نه تنها در بازارپایه بلکه در بازار‌های اصلی بورس و فرابورس همین تبانی بازیگران سهام‌ها برای ایجاد صف‌های خرید و یا صف‌های فروش حجیم است.

آموزش امواج الیوت و الگوهای هارمونیک

۲,۳۹۹,۰۰۰ ۷۱۹,۷۰۰ تومان

۷۰%

مشاهده و خرید

شرکت ها چگونه در تابلوهای رنگی بازار پایه طبقه بندی می شوند:

همانطور که پیش تر گفتیم هر چه از رنگ زرد به رنگ قرمز پیش برویم ریسک معاملات افزایش پیدا می کند. حال هرچه در ارتباط با رنگ بندی تابلوهای بازار رنگی می باشد را به اختصار توضیح می دهیم:

تابلوی پایه زرد شامل ویژگی های ذیل می باشد:

• مجموع روزهای تأخیر در ارائه اطلاعات مطابق با “دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت‌شده نزد سازمان” بیش از ۲ مرتبه نباشد.
• دفعات عدم ارائه صورت‌های مالی مطابق با “دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت‌شده نزد سازمان” بیش از ۲ مرتبه نباشد.
• حداقل ۱ صورت مالی حسابرسی شده ارائه نموده باشد.

نحوه معاملات در تابلو زرد به صورت دو روز در هفته حراج ناپیوسته و سه روز در هفته با دامنه نوسان یک ریالی می باشد. و دارای ۳% نوسان روزانه و ۶% دامنه حراج پایانی است.

تابلو پایه نارنجی شامل ویژکی های ذیل می باشد:

شرکت‌هایی که در دوره معیار رسیدگی حداقل دارای یکی از شرایط زیر را داشته باشند، در تابلوی نارنجی درج می‌شوند.

• شرکت‌هایی که دارای شرایط درج در تابلوی زرد یا قرمز نباشند.
• اظهار نظر حسابرس مستقل و بازرس قانونی نسبت به هر یک از صورت‌های مالی شرکت اصلی یا تلفیقی از نوع “عدم اظهار نظر” یا اظهار نظر “مردود” باشد.

نحوه معاملات در تابلو نارنجی نحوه معاملات در تابلو نارنجی به صورت یک روز در هفته حراج ناپیوسته و چهار روز در هفته با دامنه نوسان یک ریالی می باشد. و دارای ۲% نوسان روزانه و ۴% دامنه حراج پایانی است.

تابلو پایه قرمز شامل ویژگی های ذیل می باشد:

شرکت‌هایی که در دوره معیار رسیدگی حداقل دارای یکی از شرایط زیر را داشته باشند، در تابلوی قرمز درج می‌شوند.

• رأی بدوی یا قطعی مراجع قضایی مبنی بر ورشکستگی شرکت صادر شده باشد.
• مجمع عمومی فوق‌العاده یا مراجع قضایی رأی به انحلال شرکت داده باشند.
• شرکت در سررسید دوره‌های رسیدگی حداقل سه سال مالی متوالی صورت‌های مالی حسابرسی شده ارائه نکرده باشد.

نحوه معاملات در تابلو قرمز به‌صورت یک روز در ماه حراج ناپیوسته و در بقیه روزها با دامنه نوسان یک ریال می باشد. و دارای ۱% نوسان روزانه و ۲% دامنه حراج پایانی است.

نکاتی در ارتباط با بازار پایه که باید بدانید:

• سهام بی نام ابتدا با نام میشود سپس معامله می گردد.
• سهام ممتاز براساس روال اجرای مصوب هیئت مدیره فرابورس، امکان نقل و انتقال آن ها در سامانه معاملاتی دارد.
• تصمیم‌گیری در خصوص نوع تابلو و جای گیری شرکت ها در آن بر عهده کمیته درج خواهد بود.
• شرکت‌هایی که در مرحله قبل از بهره‌برداری هستند، در صورت داشتن شرایط درج در بازار پایه امکان درج در بازار پایه را دارند.
• امکان انتقال شرکت‌ها بین بازارها منوط به ارائه درخواست پذیرش و تکمیل فرآیند پذیرش است.

از آن جا که شرکت‌های پذیرفته شده در بازار پایه طبق مطالب گفته شده  به طور کلی از شفافیت اطلاعات کمتری نسبت به شرکت‌های پذیرفته شده در بازار اول و دوم فرابورس دارند، سرمایه‌گذاری در آن‌ها نیاز به دانش و مهارت بیشتری خواهد داشت. طبق اطلاعیه سازمان بورس در این طرح ۱۲۵ شرکت به بازار پایه زرد منتقل خواهند شد و روزانه تا ۳% بازه نوسان خواهند داشت. به همین ترتیب در بازار پایه نارنجی ۴۲ شرکت و در بازار پایه قرمز ۱۴ شرکت معامله خواهند شد.

پرایس اکشن

رایگان

مشاهده

معایب و مزایا بازار پایه :

مزایای راه اندازی بازار پایه محدود کردن فعالیت‌های سفته‌بازان، حذف هیجانات موجود در بازار پایه و رشد تدریجی و منطقی سهام می باشد.

معایب این بازار، احتمال تبانی بازیگران سهام برای اعمال صف خرید یا صف فروش هر سهم می باشد.

در این مقاله شما را با بازار پایه، قوانین جدید، روش های معامله گری دراین بازار و رنگ بندی آن آشنا نمودیم. قابل تاکید است اگر در این بازار قصد سرمایه گذاری دارید با دقت بیشتری معامله انجام دهید و قبل از هر سرمایه گذاری مطالعه و سهام قابل خرید را بررسی نمایید.

لیست نمادهای بازار پایه زرد

جمع بندی

در نهایت با توجه به تمام موارد ذکرشده و مزایا و معایب قوانین رنگ ‌بندی بازار پایه فرابورس، می‌توان گفت که هدف از این تغییرات بهبود شرایط بازارپایه بوده است. شرایطی که می‌تواند باعث کنترل بیشتر بازارپایه و ایجاد امنیت بیشتر برای سرمایه افراد شود و از طرفی سبب حضور افراد باسابقه و حرفه‌ای بازار به بازارپایه می‌شود. اما نگرانی اصلی اجرای صحیح این قوانین است بطوری که پس از مدتی تغییرات مثبت و امنیت به صورت کامل قابل لمس باشد. این خواسته تمامی فعالان بازارسرمایه است.

آموزش سیستم معاملاتی ایچیموکو

۲,۳۹۹,۰۰۰ ۷۱۹,۷۰۰ تومان

۷۰%

مشاهده و خرید