مدیریت پروژه در معماری : یکی از رشته‌های محبوب دانشگاهی، رشته معماری است. معماری یک نمونه بارز از یک شغل هدفمندمی‌باشد؛ زیرا، قبل از شروع فعالیت، اطلاعات کاملی از هزینه و منافع در اختیار دارید.

یک معمار موفق باید دارای مهارت‌های مهندسی و خلاقیت باشد. همچنین، لازم است که از تمام تمدن‌های گذشته آگاهی داشته باشد و از آن‌ها پیروی کند تا خروجی کار او، طرحی کاربردی و جذاب باشد.

در این مقاله از مکتب‌خونه قصد داریم تا در رابطه با مدیریت پروژه در معماری و ویژگی‌های یک مدیر موفق در پروژه‌های معماری صحبت کنیم. اگر در حال تحصیل در رشته معماری هستید، تا آخر این مطالب همراه ما باشید.

 

پروژه چیست؟

پروژه، مجموعه‌ای از فعالیت‌ها جهت رسیدن به یک هدف مشخص می‌باشد. پروژه‌ها بسته به نوع هدفشان، انواع مختلفی دارند؛ مانند: پروژه‌های خدماتی، پروژه‌های مطالعاتی و پژوهشی، پروژه‌های اجرایی و …

برای پروژه‌های پژوهشی و مطالعاتی می‌توان به پروژه‌های مانند مطالعه اجتماعی یک منطقه، مطالعه توجیه اقتصادی یک فعالیت پژوهشی برای اجزای آن و … اشاره کرد.

از پروژه‌های اجرایی نیز می‌توان به پرو‌ژه‌های مانند احداث ساختمان، احداث سد، احداث نیروگاه‌، احداث تونل و … اشاره کرد. همچنین، پروژه‌های مانند طرح بهبود ترافیک، زیباسازی شهر و .. در دسته پروژه‌های خدماتی قرار دارند.

 

 

ویژگی‌های یک پروژه معماری:

پروژه‌ها با توجه به تفاوت‌های که دارند، در برخی ویژگی‌ها مشابه هستند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها، موقتی بودن آن‌ها است. تمامی پروژه‌ها در یک زمان مشخص آغاز و در زمان مشخصی به پایان می‌رسند. همچنین، هدف پروژه‌ها از پیش تعیین می‌شود و بدون هدف، پروژه بی معناست.

یکی دیگر از ویژگی پروژه‌های معماری، چرخه حیات آن‌ها می‌باشد. چرخه حیات، نشان‌دهنده مراحل اصلی پروژه، یعنی از شروع تا پایان آن است.

چرخه حیات معمولا با یک شروع آهسته، آغاز می‌شود و به سمت مرحله اوج حرکت می‌کند. سپس، به مرحله رشد خواهد رسید. مرحله آغاز زوال، بعد از مرحله اوج قرار دارد و در آخر، در مرحله و یا فاز ۴، خاتمه می‌یابد.

مرحله اختتام پروژه، آخرین مرحله چرخه حیات می‌باشد و در آن، پروژه به پایان خواهد رسید. در این مرحله، لازم است که به اهداف از پیش تعیین شده دست یافته باشید.

به چرخه حیات، چرخه عمر نیز می‌گویند.

عدم قطعیت، یکی دیگر از ویژگی‌های مهم در تمامی پروژه‌ها به حساب می‌آید. هر پروژه، دارای یک سری محدودیت می‌باشد. در نتیجه، می‌توان محدودیت‌ها را یکی دیگر از ویژگی‌های مشترک در تمامی پروژه‌ها دانست.

زمان و بودجه از مهم‌ترین عوامل موثر در ایجاد محدودیت در پروژه‌ها هستند. برای مثال، بعضی مواقع به لحاظ زمانی و گاهی به دلیل محدود بودن منابع مالی، پروژه با مشکلات و موانعی روبه‌رو می‌شود.

مدیریت پروژه در معماری

کنترل پروژه معماری چیست؟

کنترل پروژه، فرآیندی است برای حفظ مسیر است ادامه پروژه با هدف دستیابی به تعادل اقتصادی، که به سه عامل کیفیت، زمان و بودجه بستگی دارد.

در حقیقت، این سه عامل از اصلی‌ترین عوامل ایجادکننده محدودیت در یک پروژه هستند. جهت ایجاد تعادل بین این سه عامل، نیاز به یک روش مشخص دارید.

به طور کلی، اجرای گام‌به‌گام، دقیق و کامل برنامه‌ی تدوین شده جهت اجرای پروژه را کنترل پروژه می‌گویند. این برنامه تدوین شده به مشخص شدن ترتیب فعالیت‌های لازم جهت تحقق هدف پروژه کمک می‌کند. همچنین، این برنامه با دو محدودیت یعنی زمان و کیفیت روبرو می‌باشد.

در نتیجه، با کنترل و مدیریت در پروژه معماری می‌توان زمانی که پروژه از مسیر اصلی خارج می‌شود، علت آن را شناسایی و بازنگری کرد و برای رفع آن، راهکاری ارائه داد.

بعد از آشنایی با کنترل پروژه‌ها از جمله پروژه معماری، وقت صحبت در حوزه مدیریت در پروژه معماری می‌باشد.

مدیریت پروژه در معماری چیست؟

استفاده از دانش، مهارت و ابزارها با هدف اداره و اجرای فعالیت‌های ضروری جهت تحقق هدف از قبل تعیین شده و برآورد کردن انتظارات مدیران و کارفرمایان پروژه‌های معماری، مدیریت پروژه در معماری می‌گویند.

فردی که مدیریت پروژه در معماری را بر عهده می‌گیرد لازم است که بر ابزارهای کنترل و مدیریت پروژه تسلط کامل داشته باشد و با مفاهیم اولیه و اصول مدیریتی آشنا باشد.

همانطور که می‌دانید، مدیریت پروژه و کنترل آن رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند. به گونه‌ای که امروزه این دو را بدون یکدیگر بی‌معنا می‌دانند. بنابراین، در نظر گرفتن دو عامل کنترل پروژه و مدیریت جهت دستیای به موفقیت در پروژه، امری حیاتی به شمار می‌رود.

 

 

نقش مدیریت پروژه در پروژه‌های معماری چیست؟

همانطور که میدانید مدیر پروژه نقش پررنگی در جهت تامین هماهنگی میان فعالیت‌های مختلف در پروژه دارد. بنابراین، یکی از کلیدی‌ترین و مهم‌ترین نکات برای رسیدن به هدف نهایی، برقراری هماهنگی در پروژه می‌باشد و پروژه‌های معماری از این قاعده مستثنی نیستند.

یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌ها برای فردی که وظیفه مدیریت پروژه در معماری را بر عهده دارد، کنترل پروژه و برنامه‌ریزی صحیح در حین فعالیت و با قصد نیل به سمت هدف نهایی است.

برای مثال، مدیر یک پروژه معماری، یک مسیر روشن را برای رسیدن به موفقیت در پروژه و دستیابی به هدف تعیین و تعریف می‌کند و براساس آن، مدت زمان انجام پروژه را مشخص می‌کند. همچنین، مدیر باید تخمین بزند که برای اجرای پروژه چه هزینه‌هایی ممکن است پیش بیاید.

در نتیجه، مدیریت پروژه در معماری موظف است که با برآورد اقتصادی صحیح و اخذ تصمیم‌های مناسب، از هزینه‌های زیاد پیشگیری کند. کسب اطمینان از تحت کنترل بودن بودجه و هزینه پروژه برای دستیابی به موفقیت نیز امری ضروری می‌باشد که مدیران موظف به انجام آن هستند.

از سوی دیگر، مدیر پروژه باید یک گروه کاری خبره برای اجرای پروژه گرد هم آورد و باید بداند که چه وظیفه‌ای را به چه کسی واگذار کند.

گاهی پروژه‌های عمران و معماری طولانی می‌شود. بنابراین، مدیر باید با راه‌های متفاوت جهت انگیزه دادن به افراد گروه آشنا باشد و سعی کند انگیزه را تا اتمام پروژه زنده نگه‌دارد و مدام در حال تقویت آن باشد.

 

مدیریت پروژه در معماری

 فردی که وظیفه مدیریت پروژه در معماری را بر عهده دارد، دارای چه خصوصیاتی است؟

  • هوش و استعداد:

انتظار می‌رود مدیری که برای پروژه‌های معماری انتخاب می‌شود، دارای دانش گسترده‌ای از رشته‌های مرتبط با ساخت‌وساز باشد. همچنین، لازم است اطلاعاتی در زمینه‌های مکانیکی، ساختاری و الکتریکی کل فرآیند ساخت‌وساز داشته باشد.

همانطور که می‌دانید برای موفقیت در شغل معماری باید از هوش، خلاقیت و استعداد زیادی برخوردار بود. البته هوش و استعداد، موفقیت را تضمین نمی‌کند، ولی یک نیاز برای شروع کار در حوزه معماری به حساب می‌آید.

  • اعتبار تحصیلی:

برای بسیاری از شرکت‌ها مهم است که مدیریت پروژه در معماری را به فردی بسپارند که در یک دانشگاه معتبر تحصیل کرده است. البته بسیاری از فارغ‌التحصیلان ترجیح می‌دهند که با طی کردن مسیر کارآموزی برای آموزش، رزومه خود را قوی کنند. لازم به ذکر است که این راه بسیار نادر و دشوار است.

 

 

نکته:

شغل معماری، حرفه‌ای است که نیاز به علم ریاضی دارد. پرسنل مجرب بعد از انجام مصاحبه به مهارت شما پی خواهند برد. همین موضوع شانس شما را برای انتخاب شدن جهت مدیریت پروژه در معماری افزایش می‌دهد.

  • خلاقیت:

بسیاری از افراد مهارت و خلاقیت را با یکدیگر اشتباه می‌گیرند. خلاقیت یکی از اصلی‌ترین محاسن یک معمار می‌باشد. در این مقاله متوجه خواهید شد که مدیریت پروژه در معماری یک حرفه پیچیده و جذاب است که لازم است از هر دو نیمکره چپ و راست مغز استفاده شود.

  • مهارت کار گروهی:

کار تیمی یکی از مهم‌ترین اصول در دنیای معماری است. سحر و جادوی معماری تنها به دفتر ختم نمی‌شود. بلکه، لازم است دور یک میز گرد جمع شوید و در رابطه با ساخت‌وساز صحبت کنید.

برای مثال، تصور کنید که یک طراح داخلی با تیم و مدیریت پروژه در معماری هماهنگ نباشد، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟

  • مهارت در حل مشکلات:

همه‌ی کسب‌وکارها با یک سری موانع و مشکلات روبرو هستند. در نتیجه، لازم است که به عنوان مدیر پروژه، مهارت مقابله با انواع مشکلات و ریسک‌ها را داشته باشید.

از مدیر پروژه‌های معماری انتظار نمی‌رود که سطح بالایی از دانش را داشته باشد. اما، لازم است که حداقل، آگاهی کافی از ساخت‌وساز و معماری را دارا باشد تا بتواند مشکلات و موانعی که در مسیر اجرای پروژه قرار می‌گیرد را به بهترین شکل ممکن رفع کند.

 

ویدئو پیشنهادی : آموزش مدیریت پروژه
آموزش مدیریت پروژه

 

جمع‌بندی:

همانطور که متوجه شدید، امروزه در زمینه‌های گوناگون مدیریت، کنترل پروژه از اهمیت بسزایی برخوردار است. آگاهی از دانش مدیریت و کنترل پروژه، بدون شک، نقشی حیاتی در موفقیت کار اجرایی ایفا می‌کنند و بدون آن‌ها، به ثمر رسیدن در دنیای رقابتی، امکان‌پذیر نخواهد بود.