آموزش شطرنج با گری کاسپاروف

چه مباحثی در دوره آموزش شطرنج ارائه شده است؟

در دوره آموزش شطرنج تمام ابعاد این بازی به خوبی آموزش داده شده است. مباحثی که در این دوره بیان شده به صورت مباحث زیر خواهد بود:

انواع مهره ها در شطرنج

مهره سرباز یا پیاده، فیل، قلعه یا رخ، اسب، وزیر و شاه از مهره های شطرنج هستند که در این دوره با نوع حرکت و ترفندهای حرکتی آن‌ها آشنا خواهید شد.

چینش صفحه شطرنج

وقتی صفحه شطرنج باز می‌شود هر بازیکن رو به روی خود خانه‌های سیاه و سفید مربع شکل می‌بیند. مهره‌های شطرنج به جز سرباز، در ردیف اول چیده می‌شوند و سربازها در ردیف دوم قرار می‌گیرند‌. هنگام چینش صفحه شطرنج باید از گوشه شروع کنید.

در گوشه و دو طرف صفحه قلعه را بگذارید. بعد از قلعه در دو طرف اسب، فیل و در پایان شاه و وزیر را قرار دهید. شاه سفید در مربع سیاه و شاه سیاه در مربع سفید گذاشته می‌شود. وزیر سیاه و سفید هم در مربعات باقی مانده قرار می‌گیرند. در دوره آموزش شطرنج نحوه چینش انواع مهره به صورت عملی آموزش داده خواهد شد.

حرکت مهر‌ه های شطرنج

بعد از یادگیری چینش مهره، نوبت به حرکت آن‌ها می‌رسد. شش مهره شطرنج مانند یکدیگر حرکت نمی‌کنند و متفاوت هستند. مهره‌ها در صفحه نمی‌توانند جای یکدیگر را بگیرند و یا از هم بگذرند. تنها در صورتی جای یکدیگر را اشغال می‌کنند که مهره‌ای از بازی خارج شده باشد. در شطرنج مهره‌ها برای دفاع از خود حرکت می‌کنند. در ادامه آموزش شطرنج باید نحوه حرکت هر مهره بیان شود. در این بخش نحوه حرکت هر مهره توضیح داده شده است اما در دوره آموزش شطرنج این مباحث به صورت تصویری و عملی آموزش داده خواهد شد.

1. حرکت شاه: شاه را در بازی شطرنج مهم‌ترین مهره می‌دانند؛ اما در واقع مهره ضعیفی است. شاه تنها مهره‌ای است که در هر جهت بالا، پایین، چپ و راست، تنها به یک جهت می‌تواند حرکت کند. بازیکنان تا حد امکان شاه را حرکت نمی‌دهند و به زبان ساده اگر شاه دفاعی نداشته باشد کیش است. 

2. وزیر: وزیر قدرت‌مندترین مهره در صفحه شطرنج به حساب می‌آید که به صورت مستقیم هر مقدار از خانه‌ها را می‌تواند طی کند. با این حال نمی‌تواند از مهره رو به روی خود گذر کند‌. وزیر نیز مانند دیگر مهره‌ها مورد حمله قرار می‌گیرد.

3. قلعه یا رخ: قلعه‌ها مهره‌هایی قدرتمند هستند که می‌توانند از سایر مهره‌ها دفاع کنند. این مهره به صورت مستقیم و به جهت‌های جلو، پایین، چپ و راست حرکت می‌کند‌.  

4. فیل: فیل اجازه دارد به هر جهتی که می‌خواهد برود اما حرکت آن تنها اریب است. مهره فیل باید تنها در خانه‌ای که رنگ خودش است بماند.

5. اسب: اسب می‌تواند دو خانه را در یک جهت طی کند و حرکت آن به صورت L است. اسب‌ها تنها مهره‌هایی هستند که می‌توانند از دیگر مهره‌ها بگذرند. 

6. حرکت سرباز: سربازها تنها در اولین حرکت دو خانه به سمت جلو حرکت می‌کند و در بقیه بازی تنها می‌توانند یک خانه به سمت جلو بروند. برای حمله به سرباز ها فقط باید اریبی و به جلو حمله کرد و آن‌ها هیچ گاه نمی‌توانند عقب گرد داشته باشند. اگر سربازها به راحتی به طرف دیگر صفحه برسند می‌توان آن‌ها را با یک مهره دیگر تعویض کرد. 

روش‌های برنده شدن در شطرنج

برنده شدن با حرکت‌هایی مانند کیش و مات کردن، بیرون کردن مهره‌ها، کناره‌گیری، خطا کردن و غیره انجام می‌شود. به طور کلی هدف از بازی شطرنج کیش و مات کردن حریف است. کیش و مات زمانی اتفاق می‌افتد که شاه بی‌دفاع شود و نتواند خودش را نجات دهد. سه راه برای رفع کیش و مات وجود دارد: 

• شاه را حرکت دهید تا از حالت کیش خارج شود. 
• با مهره‌های دیگر راه کیش را بر روی مهره‌های حریف ببندید. 
• با مهره‌های دیگر به مهره حمله کننده حمله کنید و شاه را نجات دهید. 

اگر شاه نتواند از کیش فرار کند، کیش و مات می‌شود و بازی تمام است.